Dnia 17 kwietnia 2012 r. w Hotelu Radisson Blu w Warszawie odbyła się III edycja konferencji Rozwiązania HR – spotkania praktyków HR zorganizowanego przez Wolters Kluwer Polska. Wśród prelegentów obecni byli także konsultanci Instytutu Gaussa. Tematem ich wystąpienia było zarządzanie oparte na dowodach: Evidence-Based Management, oraz przykłady jego zastosowania w praktyce biznesowej.

Wstępem do prezentacji było omówienie tzw. rozwiązań dorywczych (quick fix-ów). Jest to sposób rozwiązywania problemów i wybierania rozwiązań niepokojąco często obserwowany w praktyce biznesu. Rozwiązanie dorywcze polega na „gaszeniu pożaru” i ma za zadanie zażegnać kryzys w firmie. Wybór quick fix-u dokonywany jest zwykle na podstawie jego formy, a nie treści (na której analizę nie przeznacza się zbyt wiele czasu). Co istotne, quick fix-y nie przynoszą firmie wymiernych korzyści. Fakt ten jednak pozostaje niezauważony, ponieważ rzetelna ewaluacja rozwiązań dorywczych należy do rzadkości. W rezultacie „pożar” w firmie zostaje tymczasowo stłumiony, aby pojawić się znów po pewnym czasie. Wówczas powracający problem potraktowany zostaje jako kolejny „pożar” i jest „gaszony” kolejnym rozwiązaniem dorywczym.

Jako alternatywę dla takiego nieefektywnego sposobu działania IAKG proponuje podejście do zarządzania oparte na dowodach: Evidence-Based Management. Jego istotą (ze: Briner, Denyer, Rousseau, 2009) jest podejmowanie decyzji poprzez sumienne, jasne oraz rozsądne łączenie czterech źródeł informacji:

  • opinii i doświadczeń praktyków
  • dowodów z analiz danej organizacji (kontekstu)
  • najlepszych dostępnych dowodów naukowych
  • perspektywy stron, których dotyczyć będzie dana decyzja

Istotną rolę odgrywa uwzględnienie w procesie podejmowania decyzji biznesowej wszystkich 4 wymienionych elementów. Pominięcie któregokolwiek z nich ma bowiem swoje konsekwencje w postaci spadku użyteczności i efektywności projektowanego rozwiązania.

Przykładowo, nieuwzględnienie opinii i doświadczeń praktyków to odcięcie źródła unikalnej wiedzy na temat danej organizacji. Do wiedzy takiej często nie da się dotrzeć w żaden inny sposób. Z kolei pominięcie dowodów płynących z analiz organizacyjnych oznacza brak możliwości zweryfikowania intuicji i doświadczeń praktyków pod kątem skuteczności. Ignorując najlepsze dostępne dowody naukowe skazujemy się natomiast na ciągłe korzystanie z przestarzałych rozwiązań i konieczność „odkrywania” na nowo faktów, które zostały już kiedyś ustalone i są dostępne do wykorzystania. Wreszcie rezygnując z poznania perspektywy stron których dotyczyć będzie dana decyzja, tracimy wiedzę na temat ram działania, moc sprawczą w firmie i możliwość zdefiniowania możliwych konsekwencji projektu. Wszystkie 4 elementy są więc komplementarne i dopiero z ich połączenia powstaje rzetelne i pewne rozwiązanie.

Realizowanie projektów i podejmowanie decyzji w podejściu Evidence-Based niesie ze sobą wymierne korzyści dla biznesu. Przede wszystkim oczyszcza proces podejmowania decyzji i wybierania rozwiązań z informacyjnego szumu (najnowsze trendy, „magiczne rozwiązania”; „quick fix-y”), który zaburza prawdziwy obraz sytuacji. Dzięki zbieraniu kluczowych dowodów z kilku źródeł oraz ich krytyczną analizę możliwe staje się zaprojektowanie rozwiązania bezpiecznego biznesowo. Ponadto, bazując na skrupulatnej analizie potrzeb i możliwości, dział HR może łatwo i w sposób zrozumiały uzasadnić swoje potrzeby budżetowe. Efektem takiej zmiany sposobu myślenia i komunikowania efektów jest ogólny wzrost efektywności organizacyjnej.

Zastosowanie praktyczne podejścia Evidence-Based zostało omówione na dwóch przykładach:

  1. Wprowadzenie systemu testowania wiedzy w Wolters Kluwer Polska
  2. Zidentyfikowanie naturalnych reakcji ciała, stanowiących podstawę dla szkoleń przyszłych policjantów w Centrum Szkolenia Policji w Legionowie

Po wystąpieniu konsultanci Instytutu odpowiadali na pytania słuchaczy. Jedno z nich dotyczyło faktycznej użyteczności wiedzy naukowej przy projektowaniu rozwiązań dla biznesu. Pytanie to sugeruje, że praktycy biznesu odnoszą się z pewną dozą nieufności do wyników analiz i badań naukowych. W odpowiedzi wyjaśniono, że wiedza naukowa, podobnie jak dowody pochodzące z pozostałych źródeł, jest poddawana weryfikacji pod kątem dopasowania do konkretnego kontekstu biznesowego. Wiedza naukowa jest użyteczna biznesowo tylko wtedy, gdy można ją zastosować w konkretnej organizacji.

Podsumowując, istnieje zauważalna potrzeba systematyzacji i profesjonalizacji procesu podejmowania decyzji w organizacjach. Managerowie są zmęczeni rozwiązaniami typu „quick fix” i poszukują narzędzi pozwalających optymalizować decyzje biznesowe. Korzystanie z najlepszych dostępnych dowodów nie jest nowym pomysłem. Wartość podejścia Evidence-Based kryje się jednak w jego praktycznym zastosowaniu: opartym o najlepsze dostępne procedury sposobie zbierania, przetwarzania i analizowania informacji. W rezultacie minimalizuje się ryzyko błędnych ocen i dochodzi się do wiedzy która pozwala na poprawę konkretnych mierników biznesowych. W społeczeństwie opartym na wiedzy liczy się wiedza, ale tylko ta która ma zastosowanie.