Dnia 21 stycznia w hotelu Radisson Blu Centrum Hotel w Warszawie odbyła się VII edycja konferencji HR Directors Summit. Podczas konferencji konsultanci Instytutu Gaussa – Dariusz Ambroziak, dr Victor Wekselberg oraz Grzegorz Rajca – zaprezentowali Deskę Galtona.

Deska Galtona została po raz pierwszy skonstruowana przez Sir Francisa Galtona pod koniec dziewiętnastego wieku. Jest to deska do której przymocowane są kołki, rozmieszczone na kształt trójkąta. Jeśli od góry puści się kulki (w taki sposób, aby trafiały w kołek będący wierzchołkiem trójkąta), będą one odbijać się od kołków i spadać do umieszczonych na dole przegródek.

Nie da się przewidzieć do której przegródki wpadnie dana kulka. Da się natomiast przewidzieć pewien ogólny wzór, jaki ułożą kulki w odpowiednio dużej liczbie. Najwięcej kulek wpadnie do środkowych przegródek. Im dalej od środka, tym miej kulek trafi do przegródek. Po wrzuceniu odpowiednio dużej liczby kulek można zauważyć, że układają się one zgodnie z krzywą Gaussa*.

Dlaczego kulki układają się w taki sposób? Kulka spadająca prosto na kołek z 50% prawdopodobieństwem odbije się w lewo i z 50% prawdopodobieństwem odbije się w prawo. Aby kulka trafiła do skrajnie prawej przegródki musi zatem na każdym kolejnym kołku odbić się w prawo. Z kolei do środkowych przegródek kulki mogą trafić na wiele różnych sposobów – ścieżek dotarcia do środkowych przegródek jest bardzo wiele.

Krzywa Gaussa występuje również w przyrodzie i opisuje wiele zjawisk, takich jak np. wzrost, IQ czy też poziomu kompetencji. Analogicznie jak w przypadku spadających kulek, aby ktoś mógł zostać np. mistrzem świata w pływaniu, musi wystąpić wiele sprzyjających czynników (geny, właściwe otoczenie, odpowiednia motywacja, infrastruktura, właściwe metody treningu itp.). Z kolei średnim pływakiem można być na wiele sposobów – można mieć talent ale nie mieć motywacji, można mieć motywację ale nie mieć fizycznych predyspozycji do uprawiania sportu itd.

Biznesowe wnioski z obserwacji Deski Galtona

Prawidłowości ukazywane przez Deskę Galtona najłatwiej zauważyć w przypadku rekrutacji. Jeśli prowadzimy nabór i zgłosi się do nas odpowiednio dużo kandydatów, to najprawdopodobniej ich poziom kompetencji będzie zgodny z krzywą Gaussa. Oznacza to, że większość z nich będzie miała poziom kompetencji zbliżony do średniej, niewielka grupa będzie wyraźnie odstawała od średniej na minus, a druga niewielka grupa – na plus.

Stwierdzenie, że osób wybitnych jest mało, a średnich dużo może wydawać się oczywiste. W praktyce biznesowej jest jednak wiele sytuacji, w których ta pozornie oczywista wiedza jest ignorowana. Przykładowo, jeśli wśród pracowników już zatrudnionych obserwujemy rozkład kompetencji zgodny z krzywą Gaussa, może to oznaczać, że stosowane przez organizację narzędzia selekcji nie spełniają swojej roli. Innym przykładem jest tzw. zasada Petera mówiąca, że ludzie w organizacji awansują do momentu osiągnięcia maksymalnego poziomu niekompetencji. Dzieje się tak, gdy wybitni specjaliści są awansowani na stanowiska menedżerskie „w nagrodę” za wysoką efektywność. Wybitni specjaliści są trudni do znalezienia, wybitni menedżerowie również. Z krzywej Gaussa wynika więc, że znalezienie osoby która jest wybitnym specjalistą i menedżerem JEDNOCZEŚNIE graniczy z cudem. Mimo tego organizacje często decydują się na takie awanse, licząc że pracownik utrzyma wysoki poziom efektywności mimo przydzielenia zupełnie innego zakresu obowiązków.

Podsumowując, zaprezentowana podczas VII edycji HR Directors Summit Deska Galtona wzbudziła duże zainteresowanie uczestników konferencji. Decydując się na zaprezentowanie jej podczas konferencji mieliśmy na celu pokazanie, że obszar badań i statystyki nie jest czymś abstrakcyjnym, ale pozwala wyciągać praktyczne wnioski dla funkcjonowania organizacji w Polsce. Sądząc po liczbie i jakości dyskusji jakie mieliśmy przyjemność prowadzić przy naszym stoisku, cel ten został zrealizowany. Jako partner merytoryczny konferencji bardzo dziękujemy za inspirujące dyskusje na temat działań HR opartych na najlepszych dostępnych dowodach.

Autor: Grzegorz Rajca

 

* ściśle rzecz ujmując, kulki w przegródkach tworzą histogram rozkładu dwumianowego, którego kształt zbliża się jednak do kształtu krzywej Gaussa im więcej kulek zostanie użytych